Ter ere van twee uitzonderlijke vrouwen



Twee vrouwen die tot op heden de meeste indruk op mij maakten zijn Elsa Gindler (1885-1961) en Simone Weil (1909-1943), respectievelijk uit Berlijn en Parijs.


Elsa Gindler kwam uit een Duits arbeidersmilieu, werd gymnastieklerares, genas zichzelf van TBC en ontwikkelde uit beide gegevens  haar “Arbeit am Menschen” dat voor vele mensen een basis voor hun leven vormde en tot heden in mij doorwerkt. Ik ontmoette haar werk rond 1990.


Simone Weil stamt uit een hoogontwikkelde Frans Joodse familie, die haar en haar broer zonder geloof opvoedden. Zij studeerde filosofie in dezelfde klas van de Ecole Normale Superieure te Parijs als Jean Paul Sartre en Simone de Beauvoir. Deze  laatste noemde haar de briljantste geest die ze ooit ontmoette.


Simone Weil bekeerde zich later tot Christus via het Katholicisme. Haar zuiverheid en rechtvaardigheidsgevoel liet echter niet toe dat zij zich liet dopen en toetrad tot de Katholieke kerk.


Een uitspraak van Simone Weil stond al in 1950 op mijn bureau in Parijs. “Voir un paysage tel qu’on n’y est pas”.


“Een landschap zien terwijl men er niet is”  Zij wilde er als “persoon” niet tussen zitten en ging zo ver dat zij zichzelf wenste uit te wissen. Zij meende dat God na zijn Schepping de mensheid had verlaten en  zij wilde zuiver tot God terugkeren. Zo heeft zij ook consequent geleefd (helaas te complex om hier weer te geven) en stierf op 34 jarige leeftijd.


Haar verpletterende zuiverheid en superieure intelligentie maakte op mij als onbeschreven jong mens enorme indruk. Nu nog… maar ik ben er heel anders tegen aan gaan kijken.


Wat zij onder filosofie verstond, overtuigt mij: “de eigenlijke methode van de filosofie bestaat uit het helder stellen van de onoplosbare problemen in hun onoplosbaarheid en ze als zodanig te ‘contempleren’, onvermoeibaar, gedurende jaren, zonder enige hoop, in ‘afwachting’…. “

In dat ‘afwachten’ (attente de Dieu) schuilt voor haar de grootste menselijke creativiteit.

Dat ben ik met haar eens.  Echter niet met de uitwissing van ons mens-zijn als zodanig.


Elsa Gindler mengt zich ook niet als persoon in haar “Arbeit am Menschen”

Zo vertelt een Joodse leerling die in de oorlog 4 jaar haar cursussen bezocht (wat levensgevaarlijk was voor Elsa Gindler en de groep) dat zij nooit persoonlijk contact met haar had, maar wel door haar toedoen, haar angst kwijt raakte. Wat dat in dergelijke omstandigheden betekende kunnen wij ons nauwelijks  voorstellen.

.

Elsa Gindler nam nooit  het woord  “God” in de mond. In haar “Arbeit am Menschen” daalt zij,  via onvoorstelbaar vasthoudend intelligent onderzoek van ons lichamelijk functioneren, tot in de diepte van onze menselijke geest,  tot in de wortels van ons organisme. Uiteraard via haar eigen persoon, maar met minstens zo’n uitgewist ego als Simone Weil.


Menselijk volstrekt positief, ter ere van het Leven in ons.


Ik denk dan aan de levenskracht van de muziek van J.S.Bach . En net zoals Bach zijn werken ondertekende met S.D.G. schrijf ik ook:  Solo Deo Gloria, wat we er ook onder mogen verstaan.







ELSE KIJGSMAN.NL