Object


Zodra een wezen tot object verwordt, verliest het zijn waardigheid en wordt een ding. Op het oorlogstoneel verliezen mensen hun concrete gezicht en kunnen  ze als object makkelijk neergeknald worden. Ik herinner me een kranten artikel over een schietpartij op een Duitse school, waar een leraar de kans kreeg èn nam de schutter in de ogen te kijken en hoe deze zijn wapen liet zakken.


Dit zijn extremen, maar ons leven is vergiftigd met deze abstracte onpersoonlijke houding. Wij beseffen niet meer dat een object als een van oorsprong en leven ontdaan product fungeert. Zoals het product van de arbeid niet de arbeid zelf is.


Dat ondervind ik  ook aan de piano. Als ik de virtuositeit van ‘Mouvement’ van Debussy niet als een levend organisme blijf ontmoeten, dan ben ik niet met de compositie als scheppingswonder bezig, maar zie in de eerste plaats een technische opgave.


Maar als ik me optimaal ter beschikking stel, ontvangst bereid, dan gebeurt er iets heel anders. Ik sta open voor het wezen van de muziek en de ‘techniek’ bestaat als zodanig niet. Die kan ik juist vanuit deze manier veel adequater opbouwen.


Dat gaat beter met ogen dicht. Zelfs met oren dicht hoor en voel ik een passage in mijn voorstellingsvermogen en heb ik een essentieel contact met dat wat later gaat klinken.


Nu begrijp ik dat ik met een slecht gehoor toch spelen kan. Naar mate de concentratie van de klankvoorstelling met het daarbij behorende instrumentale lichaamsgevoel optimaler is, is de uiterlijke controle evenredig onbelangrijker.


Het gaat om concreet ontmoeten, inleven, gerichte menselijke verbeeldingskracht.

Dat vraagt “objectiveren” niet van me. Toch is dat de studiehouding die hoogtij viert. Technische beheersing is het alfa en omega van deze tijd, ook aan de piano.


Wat controleren we dan!? Wat ervaren en proeven we? Niet de rijpe appel die vanuit zichzelf  van de boom valt. Niet de subtiele waarden van Debussy in deze virtuoze compositie maar een staaltje van technisch kunnen dat een robot beter kan.






ELSE KIJGSMAN.NL