Bereid Zijn



Lang geleden troffen mij in de beroemde pianomethode van de Hongaar József Gát deze woorden “Bereid Zijn”, eenvoudiger advies is er niet en toch wanneer zijn we werkelijk bereid? Bijna nooit. Ik zondig daar mijn hele leven al tegen. Het is op de keper beschouwd, ook helemaal niet eenvoudig.


Toen ik in 1957 gevraagd werd te solliciteren voor de vacature van hoofdvakdocent op het Amsterdamsch Conservatorium gaf ik een proefles aan een eindexamen kandidaat. Hij speelde de Études Symphoniques van Schumann en stortte zich zonder omhaal op de partituur. Ik stopte hem en vroeg of, en hoe hij zich op dat moment had ingesteld. Het “bereid zijn” was duidelijk overgeslagen . Later hoorde ik dat deze toch simpele opmerking de doorslag had gegeven bij mijn benoeming!  Overigens niet zo moeilijk om dit bij een ander te zien…. ken u zelve.


Vele schrijfsels op mijn overpeinzingen-pagina hebben met “voorbereiding” te maken. ‘Normaal’ is helaas dat we  meestal te laat zijn en onnodige brokken maken door achter de zaak en onszelf aan te rennen. Pijn ervaar je meestal ook pas als het kwaad al is geschied.


Die kiene Johan Cruyff zei: als er iets gebeurt, is er altijd al iets eerder gebeurd. Raadsel? Als we naar het toilet moeten is het ontlastingsproces al lang begonnen, dat hebben we niet in de gaten, maar gebeurt wel.

Johan Cruyff zag “het proces van de bal” eerder dan anderen.


Als Heinrich Neumann, de onvolprezen leraar van Sviatoslav Richter en Emile Gilels, schrijft dat een goede toon in stilte gehuld is. Dan wordt die toon van te voren beluisterd en nadien gevolgd. Ik noemde ooit een serie in Diligentia “Horchen und Gehorchen”. Luisteren naar en gehoorzamen aan wat je waarneemt. Dat had ik van Heinrich Jacoby en dan ben ik via een omweg weer bij Elsa Gindler. De concentratie-voorwaarden in de pianostudie zijn dezelfde bij ieder ander functioneren.


En zo kunnen allerlei situaties je wat vertellen. Ik denk nu aan de geboorte van mijn kinderen. Bij de oudste twee (14 maanden verschil) was ik, (uiteraard achteraf gezien) niet rijp voor het moederschap. Wel 11 jaar later, toen de derde kwam. Dat waren totaal verschillende geboorte- processen en dat heeft met alles en nog wat te maken. Heel veel heb je niet in de hand, maar daarbij een goede innerlijke en uiterlijke speurzin hebben, scheelt een slok op een borrel.  Voorwaarde…aanwezig zijn, “bereid zijn”.









ELSE KIJGSMAN.NL