Beethoven


Waarom staat een Beethoven sonate als een huis? Voor mij is dat omdat in iedere sonate weer het wonder geschiedt, dat inhoud en vorm elkaar volledig dekken. Iedere noot staat op zijn plek!


Bij de studie van een Beethoven sonate gebruik ik als gids steevast “Beethovens Klaviermusik” van Jürgen Uhde uit 1970. Dit keer is dat de door de 25 jarige Beethoven zo genoemde “Grande sonate” op.7. 


Naast historische en anekdotische informatie openen Jürgen Uhde’s inspirerende met muziekvoorbeelden geïllustreerde tekst voor mij steeds nieuwe horizonten.


Welke rol speelt een anekdote eigenlijk in zo’n klassieke sonate?


Bovengenoemde sonate werd later in Wenen “Der Verliebte” genoemd.

Beethoven droeg de sonate op aan een dierbare adellijke leerling Babette von Keglevics. Zij woonde tegenover hem en menigmaal ging hij in de ochtend  “im Schlafrock und Pantoffeln” les geven!!


Dan gaat bij mij de verbeelding onmiddellijk werken en hoor ik de compositie vanuit een bepaalde stemming. Omgekeerd ontstaat zo’n bijnaam niet zonder dat de muziek daar ook aanleiding toe geeft.


Zouden Beethovens privé emoties ons na een eeuw nog interesseren? 

In hoeverre zijn die gevoelens persoonlijk in een abstracte structuur als een sonatevorm?  In 1795 gecomponeerd en ik, die in een andere eeuw en dito omgeving leef, vergaap me er aan! In Japan en Amerika wordt er net zo graag naar geluisterd. Hoe werkt zoiets!?


In het 1ste deel worden we meegesleept door bruisende muziek, in het 2de ondergaan we een diepzinnig en hoogst dramatisch Largo con espressione.  Als reactie volgt een ontspannend majeur 3de deel, met een geheimzinnig minore en tot slot een liefderijk Rondo. Het Rondo heeft verschillende coupletten, in één ervan kinkt dan ineens weer fortissimo onze vertrouwde opstandige Beethoven met zijn wapperende haren. Hoe persoonlijk is dat?


Het universeel menselijke van zijn geniale muziek leeft als altijd.

Als een snuivende speurhond loop ik er in rond!








ELSE KIJGSMAN.NL