85 jaar jong

 

Op het verjaardagconcert begon ik met het voorlezen van een tekst van de monnik, Karmeliet, Johannes van het Kruis (1542-1591).

 

Om te komen bij wat je niet voelt, moet je gaan langs de weg waar je niet voelt.

Om te komen bij wat je niet weet, moet je gaan langs waar je niet weet.

Om in het bezit te komen van wat je niet bezit, moet je gaan langs  waar je niet bezit.

Om te komen tot wat je niet bent, moet je gaan langs waar je het niet bent.

 

Waarom deze, voor de meeste mensen onbegrijpelijke regels, uit de 16de eeuw naar voren gehaald? Die bovendien pas werkelijk betekenis krijgen als je de tijd neemt ze tot je door te laten dringen!

 

Omdat ikzelf juist op dat moment er met mijn neus opgedrukt wilde worden. Het beseffen dat ons voelen, weten, bezitten en zijn, zeer betrekkelijk en beperkt is. Wij mensen zijn door veel toewijding in staat tot een diep bewustzijn van voelen, weten, bezitten en zijn…. maar ook tegelijkertijd in staat tot het inzicht dat dit diepe voelen, weten, bezitten en zijn, nooit absoluut maar altijd relatief is.

 

Alleen al in de wereld waarin wij leven, is het onmogelijk om alles te voelen, weten, bezitten en te zijn. Laat staan wat betreft het mysterie van ons bestaan, waarin niemand weet waar we vandaan komen en waar we heengaan. We gaan meestal voorbij aan dit fundamentele feit, maar het is natuurlijk wel jezelf een rad voor de ogen draaien.

 

Ondertussen zijn we daarnaast ook al eeuwen bezig het mysterie van ons bestaan op onze manier in te vullen en anderen op te dringen. Het feit van dat mysterie laat ons dus niet met rust, maar er moet dan liefst een verklaring met een definitief antwoord komen!

 

 In een veel subtieler en universeler context plaatsen en van het dogma van een antwoord afzien; dat is wat bovenstaande regels doen.

 

Als ik me na deze zinnen over Bach, Mozart, Schubert en Chopin boog, begaf ik me in het raadsel, waar het “niet” voelen, “niet” weten, “niet” bezitten en “het niet” zijn, een mysterie vormen dat mij op dat moment inspireerde. Het is een achtergrond, een geestelijke klankschaal, waar voelen, weten, bezitten en zijn, juist intenser, subtieler, ruimer en vanuit een diepere adem kunnen gaan klinken.  

 

Sowieso ga je, door vanzelfsprekendheden op losse schroeven te zetten, altijd vanuit een breder perspectief kijken. Heel gezond om je beperkte gezichtsveld te verruimen. Zo kom je met minder vooroordeel beter ‘to the point’ en gaat alles vrijer bloeien.

 

Het ergste wat onze innerlijke vrijheid belemmert, kunnen juist onze verklaringen, onze concepten met hun onbewuste en bewuste, ingebakken vooroordelen zijn.

 

Er is iedere keer weer moed nodig die vooroordelen ter discussie te stellen. Maar voeg je de daad bij het woord en stel je je daarvoor open, dan zijn de raadselachtige, maar hoogst intelligente zinnen van deze late middeleeuwer, die bepaald niet over één nacht ijs ging, een geweldige hulp en een krachtig medicijn.

 







ELSE KIJGSMAN.NL